گفتگو با مدير بخش طراحي و تحقيق نوكيا
Eoro Miettinen ، مدير بخش طراحي، تحقيـق و نوسازي شــركت نوكيــا، در 22 آگوســت 1954 در هلسينكي متولد شـده اسـت . در سـال 1980 از دانشگاه هنر و طراحي هلسينكي فارغ التحصيل شـــده و در همـــان ســـال ها وارد كـــار طراحـــي صــنعتي گشــته اســت . مــدت بيســت ســال در صـــــــنايع اتومبيل ســـــــازي از جملـــــــه SAAB و جنرال موتورز در نقاط مختلف جهان كار كــرده و از ســال 1998 بــه اسـتخدام شــركت نوكيـا درآمـده اســت . در كنــار كــار طراحــي محصــوﻻ ت مختلــف نوكيا، به تــدريس طراحـي صـنعتي در كالج هــا و دانشــــگاه هايي از قبيــــل دانشــــگاه فنـــــاوري هلســينكي مشـغول اســت . مشــاوره نـيز بخـش ديگـــري از فعاليت هـــاي حرفـــه اي او را تشـــكيل ﻣﻲ دهــد . جــايزه برتــرين طــراح ســال در 1994 ، جــــــايزه بهــــــترين طراحــــــي در كشــــــورهاي اســـكانديناوي در ســـال 1994 و جـــايزه برتريـــن طــراح فنﻼ نــد در ســال 2001 ، از جملــه جوايــزي است كه وي موفق به دريافت آن ها شده است . تعداد زيادي از محصوﻻ تي كـه وي بـراي شـركت نوكيا طراحي كرده اسـت، نــيز از جملـه گوشـي نوكيـــا 8800 ، برنـــده جوايـــز متعـــددي در زمينـــه طراحي در سراسر جهان شده اند .
ﮔﻔﺖ وگوي اختصاصي باEoro Miettinen ، مدير بخش طراحي، تحقيق و نوسازي محصوﻻت نوكيا در دفتر مركزي شركت واقع در espoo ﻓﻨﻼ ند صورت گرفت . اتاقي كه به اين منظور در نظر گرفته شده بود، بسيار ساده ولي آراسته بود . ﻣﻲ تينن با ظاهري دوست داشتني، همانند پدربزرگ هايي مي نمود كه آماده اند همه دانسته ها و تجاربشان را به جوان هايي بسپارند كه مشتاقانه سؤال مي كنند و در پي يافتن رمز و راز موفقيت مردان بزرگ هستند . اين طراح 52 ساله از سال 98 به عنوان مدير ارشد طراحي گوشي هاي تلفن به نوكيا آمد و با طراحي هايي كه طي هشت سال انجام داد، هم توانست گوشي هاي تلفن نوكيا را متحول كند و به آن ها نوعي شخصيت خاص ببخشد، و هم به يُمن ذوق و سليقه وافري كه داشت، و بسياري از جلوه هاي آن را درصنعت اتومبيل سازي آزموده بود، توانست جوايز متعددي را براي طراحي محصوﻻ ت كسب كند . در ادامه اين گفت وگو كه به لحاظ محدوديت زمان مصاحبه، نسبتاً كوتاه است را با هم مي خوانيم .
- به عنوان سؤال اول مي خــواهم مقـداري در مــورد سـوابق كــاري خودتـان صحبت كنيد .
-من كارم را از سال 1998 در شركت نوكيا آغاز كردم . البته قبل از آن چندين جلسه و نشست با مديران داشتم كه باعث آشنايي بيشـتر مــن بـا محيـط شـد و وقـتي احســاس كردم مي توانم در شركت كار مفيدي را انجام دهم، به آن پيوستم .
اما كار اصلي من، تا قبل از پيوستن به نوكيا، طراحي اتومبيل ( به مـدت بيسـت سـال ) بـوده است . در واقع پس از فارغ التحصيل شدن از دانشگاه هـنر و طراحـي هلسـينكي، به عنـوان طراح در صنايع مختلـف اتومبيل سازي ماننـد Sisu - Auto Ab ، Saab - Valmet Ab و جـنرال موتورز كارهاي زيادي انجام دادم .
l كار در نوكيا چگونه است؟
¡ چيزي كه خيلي بـه آن عﻼ قه دارم، تحقيق و پژوهش است . خوشـبختانه در نوكيـا گـروه بسيار بزرگي از پژوهشگران (حدود ده هزار نفر) در بخش هاي مختلــف از جمله طراحي، بـه تحقيق و پژوهش مشغولند . حاصل اين تحقيقات كمك بسيار بزرگي به بخش طراحي است .
البته از حدود شش سال قبل، تغييراتي در نحوه تعامل بين بخـش تحقيـق و بخـش طراحـي ايجاد كرده ايم كه باعث شده است ارتباط اين دو گروه بهتر شود . اما اين بدان معنا نيست كه از ويژگي هاي خاص كشورها يا فرهنگ ها غافل هستيم . ﻣﺜـﻼ ً در قاره آفريقا، فرهنگ بصري بسيار غني اي وجود دارد . نوكيا در بخـش پـژوهش و طراحـي خــود روي اين نمادها يا علا يم كار مي كند و آن ها را به نحوي در محصوﻻ ت خود بـه كـار مي گـيرد كـه جلـوه اي جهاني بـه آن ها مي دهـد و از ايـن طريق، ضمن استفاده از ويژگي هاي منطقه اي، آن ها را در سطح جهان ارائه مي ﻛﻨﺪ .
موضوع ديگري كه در اينجا ﻻ زم است به آن اشـاره كنم، ارتبـاط بيـن اين صـنعت و دانشـگاه است . طراحان بسياري از دانشـگاه ها فارغ التحصيل مي شوند، ولي تعـداد انـدكي از آن ها مناسب كار در شركت هايي مانند نوكيا هستند . بـه هميــن دليـل برنامه هاي متعـددي بـراي ارتباط بهتر با دانشگاه ها و مشاركت در تربيت نيروي كار داريم . ¡ نوكيا شركتي بين المللي است و محصـوﻻ ت خود را در سـطح بين المللي طراحـي و توليـد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . l آيا متناسب با نقاط مختلف جغرافيايي، محصوﻻ ت خاصي توليد مي كنيد؟ مثﻼ ً ﻳﻚ گوشي كه مناسب قاره آفريقا باشد يا يك گوشي كه اروپايي ها با آن راحت تر كار ﻛﻨﻨﺪ؟ بنابراين هيچ محصول خاصي را با توجه بـه ويژگي هاي خاص يك منطقـه جغرافيايي توليـد ﻧﻤﻲ كنيم . ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻌﺘﻘﺪﻳﻢ ﻣﺤﺼﻮﻻ ت مـا بايـد براي همه مـردم جهان به يـك شـكل، قابـل استفاده باشند .
l در حال حاضر در بخش طراحي، چه مليت هايي حضور دارند؟
¡ طبق آخرين آمار، ما در حال حاضر با افرادي از 22 مليت مختلف در بخش طراحي كار مي كنيم و اين خيلي هيجان انگيز اسـت . يعني نوكيـا در اين زمينه واقعاً بين المللي است . اين نكته را نيز اضافه كنم كه اغلـب ايـن طراحـان نـيز از كالج ها و دانشـگاه هاي طراحـي فارغ التحصيل شده اند و داراي سوابق كاري زيادي، به خصوص در صنايع اتومبيل سازي هستند .
l كار در صنايع اتومبيل سازي چقدر به صنعت گوشي تلفن همراه شباهت دارد؟
¡ شايد باور نكنيد اگر بگويم خيلي زياد . طراحي اتومبيل و طراحي موبايل شباهت هاي بسـياري با هم دارنـد . ﺣـﺘﻲ ﻣﻲ توانيـد نمونــه نفوذ طراحي اتومبيل در طراحي گوشي را در ساخت گوشي نوكيا 8800 ببينيد، يك گوشي با بدنه فلزي كه تركيبي از آلومينيوم و استيل است و براي حركت قسمت هاي متحرك آن بلبرينگ به كار رفته است . به نظر من تفاوت بين اين دو صنعت، فقط در اندازه محصوﻻ ت آن ها است ! در هر دو صنعت بايد محصوﻻ تي توليد كنيد كه استفاده كننده با آن احساس راحتي و نزديكي كند .
l در بخش طراحي، محصوﻻ ت مختلفي را براي كاربردهاي گوناگون يا كاربران مختلف طراحـي كرد ه ايـد؛ مثـﻼ ً ورزشــكاران يــا صاحبان كسب و كار . اما من تا به حال محصوﻻ ﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺜﻼ ً ويژه دانشجويان باشد را نديده ام . آيا به فكر طراحي چنين تلفنـي هستيد؟
¡ ﺑﻪ طور كلي پاسخ شما مثبت است . اما طراحي گوشي ويـژه دانشــجويان نـه تنهـا در شـكل ظـاهري، بلكـه به برنامه هاي كـاربردي آن و سرويس هاي روي آن نيز مربوط مي شود . ﻣﺜﻼ ً وجود نرم افزارها يا برنامـه هايي كـه كار برنامه ريزي درسـي را بـه سـادگي انجام دهـد . ايـن موضوع چالش زيادي را پيش روي ما قرار داده است، ولي در حال كار روي آن هستيم .
l سؤال ديگري دارم در مورد آينده صـنعت موبايـل . نوكيــا شـعار مي دهــد كــه مي خواهــد همــه چـيز را روي گوشـي ﻣﻮﺑﺎﻳــﻞ متمركز كند، مايكروسافت مي خواهد همه چيز را روي پي سي قرار دهد و اينتل مي خواهد همه چيز را روي يك تراشه قــرار دهد و . ... به نظر شما چه كسي برنده اين بازي خواهد بود؟
¡ به نظر من همه اين ها به نوعي خوب يا حتي صحيح هستند . كاربران نيازهاي متفاوتي دارند و هر كدام از مواردي كه گفتيد، مي توانند بـه قسمتي از اين نيازها پاسخ دهند . ﻣﺜﻼ ً مردم به موسيقي عﻼ قه دارند؛ خوب راه ﺣﻞ هاي متفاوتي براي پاسخ دادن به نياز آن ها وجود دارد . به نظرم برنده خاصي وجود ندارد . هر كس راه حل خودش را توسعه خواهد داد .
l اما از طرف ديگر مي بينيم كه مثﻼ ً ﮔﻮﺷﻲ هاي سري N نوكيــا كـه از آن هـا بـه MultiMedia Computer نــام بــرده مي شــود، شباهت بسيار زيادي به PDA ها دارند . اين به نوعي همپوشاني است . به نظر شما كدام يك باقي خواهند ماند؟
¡ بله، درست است، اما پاسخ به اين سؤال بسيار دشوار است . اين گوشي ها و PDA ها شباهت هاي بسيار زيادي از لحاظ كاركرد با يكديگر دارند . اما PDA ﻣﻲ تواند وسيله جانبي باشد . در حالي كه گوشي تلفن شما امروزه يك نياز است؛ هر چند PDA ها نيز كـار موبايـل را انجـام ﻣﻲ دهند . به هر حال هر كدام بتوانند سرويس هاي بيشتري را در اختيارتان قرار دهند، منتخب شما خواهند بود .
l در مورد سيستم عامل مورد استفاده در گوشي هايتان نيز سؤالي دارم كه چـرا از ســيمبيان بـه جـاي وينـدوز مايكروســافت استفاده مي كنيد؟
¡ علت استفاده از سيمبيان آن است كه در توسعه آن دستمان بـازتر اسـت و به دليل آن كـه سـورس آن را در اختيـار داريم، مي تـوانيم بـه نحومناسب آن را با گوشي هايمان هماهنگ كنيم .
l آيا سيستم ﻋﺎﻣﻞ ﮔﻮﺷﻲ هاي شما اپن سورس است؟
¡ سيمبيان كه در سري 60 استفاده مي كنيم اپن سورس است، ولي بقيه سورس ها فقط در اختيار خودمان است .
l البته موضوع برنامه هاي كاربردي و application ها هم مهم است . روي ويندوز برنامه هاي بيشتري وجود دارد حال آن كـه در مـورد سـيمبيان اين گونه نيست .
¡ درست است . ولي چون به نظر ما سيمبيان از قابليت هاي بيشتري برخـوردار اسـت، ترجيح مـي دهيم هـم خودمان برنامه هاي كـاربردي بيشتري برايش بنويسيم و هم ديگران را تشويق به اين كار بكنيم .
l به عنوان آخرين سؤال، كدام مدل از گوشي نوكيا را بيشتر دوست داريد؟
¡ همه طرح ها را دوست دارم . آن ها مثل بچه هاي آدم هستند .
l اين جواب خيلي كلي است .
¡ درست است، ولي حقيقتاً پاسخ آن همين است . طراحان معموﻻ ً همه طرح هاي نهايي خودشـان را دوست دارنـد و هر كـدام را از جنبـه خاصي بيشتر دوست دارند . در ضمن ممكن است بخواهيد سؤال كنيد كه از كدام گوشي بيشتر استفاده مي ﻛﻨﻢ . ببينيد برخﻼ ف آن چه كه ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رسد كه بايد من مرتب گوشي تلفنم را عوض كنم، اصﻼ ً اين طور نيست . البته من دو گوشي دارم كه يكي از آن ها معموﻻ ً هـر دو ماه يك بار عوض مي شود و گوشي كاري است . اما گوشي ديگرم شخصي است و در آن صدها عكس، قطعه موسيقي، تقــويم و اطﻼ عـات شخصي دارم كه تغيير مرتب آن ها و انتقال آن ها به تلفن جديد بسيار زمان بر و حتي غير ﻻ زم است . در نتيجه مدل تلفن شخصي اي كه هم اكنون استفاده مي كنم، خيلي جديد نيست، اما دقيقاً نمي توانم بگويم كه كدام مدل است .
ﻣﻨﺒﻊ : عليرضا صالحي - ماهنامه شبکه